“İKLİM GERÇEKLİĞİ YOK SAYILIYOR”

Batman Çevre Gönüllüleri Derneği, son günlerde yaşanan yüksek debili su boşaltımı sonrası yazılı bir basın açıklaması yaparak yetkililere çağrıda bulundu. Dernek Başkanı Hasan Argunağa imzasıyla yayımlanan açıklamada, iklim krizi ve yanlış planlamaların ciddi riskler doğurduğu vurgulandı.

Açıklamada, Batman’da artan aşırı yağışlar ve Batman Barajı’ndan bırakılan yüksek debili suların, İstiklal Parkı devamındaki alanlarda yıkıma neden olduğu, çevre ve kamu yatırımlarının zarar gördüğü belirtildi. Yaşananların yalnızca geçici bir taşkın olmadığına dikkat çekilen açıklamada, iklim krizi, doğa gerçeklerinin göz ardı edilmesi ve geçmiş verilerle yapılan planlamaların büyük bir risk tablosu oluşturduğu ifade edildi.

Dernek yetkilileri, kent merkezinin doğrudan su altında kalma riskinin bulunmadığını ancak Batman Çayı havzasında yapılan ve planlanan yatırımlar açısından ciddi bir gelecek güvenliği sorunu ortaya çıktığını kaydetti. Havzada parklar, rekreasyon alanları, sosyal tesisler ve imar projelerinin sürdüğüne dikkat çekilen açıklamada, bu yatırımların önemli bölümünün geçmiş iklim verilerine göre planlandığı belirtildi. Açıklamada, ani ve aşırı yağışların daha sık yaşandığı, barajlardan acil su boşaltımının arttığı, taşkın debilerinin eski hesaplamaların üzerine çıktığı ve nehir yataklarının daha agresif şekilde yer değiştirdiği vurgulandı. Bu nedenle bugün güvenli görülen alanların gelecekte yüksek riskli taşkın koridorlarına dönüşebileceği ifade edildi. Plansız yatırımların doğal taşkın alanlarını daralttığı, nehrin kendini yenileme kapasitesini azalttığı, habitat parçalanmasına yol açtığı ve kamu kaynaklarının tekrar tekrar zarar görmesine neden olduğu belirtilen açıklamada, yakın zamanda dikilen 3 bin fidanın sökülmesinin de doğaya bakış açısındaki yanlışlığı ortaya koyduğu savunuldu.

Dernek raporunda ayrıca; baraj kapak arızası, yapısal sorun, sabotaj ya da iklim kaynaklı aşırı yağışlar gibi durumlarda, Malabadi Köprüsü’nden Dicle Nehri birleşimine kadar uzanan havzada yıkıcı sel riskinin oluşabileceği, can kayıpları yaşanabileceği ve binlerce hektar tarım alanının zarar görebileceği uyarısında bulunuldu. Kontrollü su bırakımının dahi park alanlarında tahribata yol açtığına dikkat çekilerek, olası bir arıza durumunda sonuçların çok daha ağır olabileceği ifade edildi.

Batman Çayı havzasının yüzlerce kuş türü, balıklar ve sulak alan ekosistemleri açısından kritik bir yaşam alanı olduğu belirtilen açıklamada, yapılacak her müdahalenin ekolojik denge üzerinde kalıcı etkiler oluşturacağı kaydedildi. Dernek, taşkın risk haritalarının güncellenmesi, riskli alanlarda yapılaşmanın durdurulması, çay havzasına yeni imar verilmemesi, yatırımların iklim değişikliği senaryolarına göre planlanması, 50–100 yıllık taşkın projeksiyonlarının esas alınması ve havza bazlı iklim risk haritasının hazırlanması çağrısında bulundu. Ayrıca doğa temelli çözümler ve ekolojik debi ilkesinin uygulanması gerektiği vurgulandı. Açıklamanın sonunda, “Bugün alınacak planlama kararları yalnızca yatırım tercihi değil, Batman’ın geleceğinin güvenliğidir. Bilimsel, şeffaf ve ekoloji temelli bir yönetim anlayışı benimsenmezse, havza geri dönüşü zor bir ekolojik çöküşle karşı karşıya kalabilir” ifadelerine yer verildi.

Basın açıklaması 20 Şubat 2026 Cuma günü kamuoyuyla paylaşıldı.